# Bu sözleşmenin nesi yanlış?

> Kira, iş ve hizmet sözleşmelerindeki tuzaklar, sade bir dille.

URL: https://allproblemssolved.aplusz.app/tr/contract-red-flags/  
Language: Türkçe (tr)

## The problem

People sign what they cannot read because the alternative is losing the flat or the job. The dangerous clauses are always the same handful.

Who it hits: Every tenant, employee and freelancer.

### The shapes it takes

- Lease: deposit, notice, repairs, exit
- Job: probation, non-compete, hours, termination
- Freelance: payment terms, IP, liability
- Automatic renewal and penalties
- Clauses that are illegal where you live

### What this page gives you

The traps in this contract, in plain words, and what to strike out.

## Sözleşmeyi yapıştırın ve ne olduğunu söyleyin

Metin telefonunuzda ya da bilgisayarınızda kalır — hiçbir şey çıkmaz.

Bu denetleyici İngilizce sözleşmelerde en iyi sonucu verir.

## Aradığımız tüm tuzaklar

- **Sonradan doldurulacak boşluklar** (Ciddi) — Boş bırakılan her yer siz imzaladıktan sonra, siz yokken doldurulabilir. Bunun yerine şunu isteyin: İmzalamadan önce tüm boşlukları doldurun ya da üzerini çizin.
- **Kendiliğinden yenilenir** (Bunu kontrol edin) — Zamanında iptal etmezseniz devam eder — kaçırması kolaydır. Bunun yerine şunu isteyin: Yenilemeden önce hatırlatma ya da otomatik yenileme olmaması.
- **Uzun bildirim süresi** (Bunu kontrol edin) — Çıkmak ya da iptal etmek için çok önceden haber vermeniz gerekir; tarihi kaçırırsanız yeniden bağlanırsınız. Bunun yerine şunu isteyin: Daha kısa bildirim süresi (30 gün yaygındır).
- **Asgari süre** (Bunu kontrol edin) — Belirli bir süre bağlısınız; erken çıkmak size pahalıya patlayabilir. Bunun yerine şunu isteyin: Daha kısa asgari süre ya da net ve düşük bir erken çıkış ücreti.
- **Erken çıkış ücreti** (Ciddi) — Süre dolmadan çıkmak bir ücrete ya da kalan tutarın tamamına mal olabilir. Bunun yerine şunu isteyin: Erken çıkış ücretine üst sınır ya da makul bir süreden sonra muafiyet.
- **Şartları değiştirebiliyorlar** (Ciddi) — Sözleşmeyi ya da fiyatı tek taraflı değiştirebilirler, siz bağlı kalırsınız. Bunun yerine şunu isteyin: Yazılı onayınız olmadan değişiklik yapılmaması ya da değişiklikte ücretsiz çıkış hakkı.
- **Keyfî zam** (Bunu kontrol edin) — Fiyat istedikleri zaman, istedikleri kadar artabilir. Bunun yerine şunu isteyin: Sabit fiyat ya da enflasyon sınırında ve önceden bildirimli artış.
- **Ağır ceza ya da gecikme faizi** (Ciddi) — Biraz gecikmek hızla pahalıya dönüşebilir. Bunun yerine şunu isteyin: Makul ve üst sınırı olan gecikme ücreti.
- **Haklarınızdan vazgeçiyorsunuz** (Ciddi) — Onlara karşı hiçbir talepte bulunmayacağınızı peşinen kabul ediyorsunuz. Bunun yerine şunu isteyin: Bu maddenin çıkarılması.
- **Hiçbir şeyden sorumlu değiller** (Ciddi) — Onların yüzünden bir şey ters giderse talep edecek bir şeyiniz kalmayabilir. Bunun yerine şunu isteyin: Kendi kusurlarından ve ihmallerinden sorumlu olmaları.
- **Onların masraflarını siz üstleniyorsunuz** (Bunu kontrol edin) — Ortaya çıkacak her talepte zararlarını ya da hukuk masraflarını ödemeyi kabul ediyorsunuz — tutar sınırı olmadan. Bunun yerine şunu isteyin: Yalnızca sizin yol açtığınız zararla sınırlanması.
- **Mahkeme yerine özel tahkim** (Bunu kontrol edin) — Uyuşmazlıklar özel bir hakeme gider, genelde pahalıdır ve toplu dava hakkınızı kaybedebilirsiniz. Bunun yerine şunu isteyin: Normal mahkemeye ya da küçük davalar mahkemesine gitme hakkı.
- **Uyuşmazlık yalnızca seçtikleri mahkemede** (Bunu kontrol edin) — Bir anlaşmazlıkta evinizden çok uzakta mücadele etmek zorunda kalabilirsiniz. Bunun yerine şunu isteyin: Uyuşmazlıkların yaşadığınız yerde görülmesi.
- **Kişisel kefalet** (Ciddi) — Siz ya da kefiliniz borcun tamamından kişisel olarak sorumlu olabilirsiniz. Bunun yerine şunu isteyin: Kişisel kefalet olmaması ya da tutar ve süreyle sınırlanması.
- **İade edilmeyen ödemeler** (Ciddi) — Hiçbir şey almasanız bile paranız geri gelmeyebilir. Bunun yerine şunu isteyin: Hizmet ya da mal sunulmazsa iade.
- **Diledikleri zaman bitirebiliyorlar** (Bunu kontrol edin) — Sözleşmeyi istedikleri zaman durdurabilirler, siz bağlı kalırsınız. Bunun yerine şunu isteyin: Her iki taraf için aynı bildirim süresi ve aynı koşullar.
- **Sözleşmeyi başka şirkete devredebiliyorlar** (Bilmekte fayda var) — Seçmediğiniz bir şirketle (tahsilat şirketi, yeni sahip) karşı karşıya kalabilirsiniz. Bunun yerine şunu isteyin: Devirden önce sizin onayınız.
- **Verileriniz paylaşılıyor ya da satılıyor** (Bunu kontrol edin) — Kişisel bilgileriniz başka şirketlere gidebilir. Bunun yerine şunu isteyin: Gerekenin ötesinde paylaşım olmaması ve reddetme yolu.
- **Yalnızca yazılı olan geçerli** (Bilmekte fayda var) — Sözlü ya da mesajla verilen sözler, sözleşmede yoksa hükümsüzdür. Bunun yerine şunu isteyin: Sizin için önemli her sözün sözleşmeye yazılması.
- **İade edilmeyen depozito** (Ciddi) — Depozito geri verilmek içindir; «iade edilmez» demek onu bir ücrete dönüştürür. Bunun yerine şunu isteyin: Yalnızca kanıtlanmış zarar kesilerek iade edilebilir depozito.
- **Onarımları siz ödüyorsunuz** (Bunu kontrol edin) — Normalde ev sahibine ait onarımlara — çatı, tesisat, beyaz eşya — siz kalabilirsiniz. Bunun yerine şunu isteyin: Yalnızca sizin yol açtığınız hasardan sorumlu olmanız.
- **Ev sahibi istediği zaman girebiliyor** (Ciddi) — Haber vermeden içeri girebilirler. Bunun yerine şunu isteyin: Girişten önce bildirim (genelde 24 saat), acil durumlar hariç.
- **Bildirimsiz tahliye** (Ciddi) — Neredeyse anında çıkarılabilirsiniz. Bunun yerine şunu isteyin: Kanunun kiracıya tanıdığı bildirim süresi.
- **Misafir kısıtlaması** (Bunu kontrol edin) — Arkadaşlarınızın ya da ailenizin kalması sözleşmeyi ihlal sayılabilir. Bunun yerine şunu isteyin: Makul misafir kuralları.
- **Kiranın üstünde ücretler** (Bunu kontrol edin) — Anahtar, emlakçı, evrak ve temizlik ücretleri birikir — bazıları birçok yerde yasaktır. Bunun yerine şunu isteyin: Tüm ücretlerin ve hangilerinin iade edilebilir olduğunun yazılı listesi.
- **Rekabet yasağı** (Ciddi) — Ayrıldıktan sonra kendi alanınızda ya da rakiplerde çalışmanız engellenebilir. Bunun yerine şunu isteyin: Kaldırılması ya da kısaltılması (birkaç ay), bölgeyle sınırlanması ve ücret ödenmesi.
- **Ücretsiz fazla mesai** (Ciddi) — Fazla saatler için ek ödeme olmayabilir. Bunun yerine şunu isteyin: Fazla mesai ücreti ya da net bir saat üst sınırı.
- **Ücret tutulabiliyor ya da kesilebiliyor** (Ciddi) — Örneğin eğitim masrafı için maaşınızdan kesinti yapılabilir ya da ödeme tutulabilir. Bunun yerine şunu isteyin: Yalnızca kanunun izin verdiği ve her seferinde yazılı onayınızla yapılan kesintiler.
- **Yaptığınız her şey onların — mesai dışı da** (Bunu kontrol edin) — Kişisel projeleriniz bile onların olabilir. Bunun yerine şunu isteyin: Mesai saatlerinde onlar için yaptığınız işle sınırlanması.
- **Bildirimsiz fesih** (Ciddi) — İşiniz bir gecede bitebilir. Bunun yerine şunu isteyin: Kanunun gerektirdiği bildirim (ya da yerine ödeme).
- **Uzun deneme süresi** (Bunu kontrol edin) — Uzun süre kolayca işten çıkarılabilirsiniz. Bunun yerine şunu isteyin: Daha kısa deneme süresi (genelde 3 ay).
- **Başka yerde çalışamıyorsunuz** (Bunu kontrol edin) — İkinci bir iş ya da serbest çalışma yapamazsınız. Bunun yerine şunu isteyin: Rekabet etmediği sürece başka işe izin verilmesi.
- **Pasaportunuzu tutuyorlar** (Ciddi) — Bir işçinin pasaportunu tutmak zorla çalıştırma göstergesidir ve birçok ülkede suçtur. Bunun yerine şunu isteyin: Pasaportun her zaman sizde kalması.
- **İşe alım ya da aracılık ücreti** (Ciddi) — İşçilerden ödememeleri gereken ücretler alınır — bazen insan ticareti işaretidir. Bunun yerine şunu isteyin: Sizden hiçbir ücret alınmaması.
- **60 gün ya da daha sonra ödeme** (Bunu kontrol edin) — Yaptığınız iş için uzun süre beklersiniz. Bunun yerine şunu isteyin: 14 ya da 30 gün içinde ödeme, gecikmede faiz.
- **Sınırsız revizyon** (Bunu kontrol edin) — Ek ödeme yapmadan sonsuza kadar değişiklik isteyebilirler. Bunun yerine şunu isteyin: Belirli sayıda revizyon, sonrasında ücretli.
- **Yalnızca memnun kalırlarsa ödeme** (Bunu kontrol edin) — Memnun olmadıklarını söyleyerek ödemeyi tutabilirler. Bunun yerine şunu isteyin: Net kabul ölçütleri ve itiraz için süre.
- **Faiz oranı değişebilir** (Bunu kontrol edin) — Vade boyunca taksitleriniz artabilir. Bunun yerine şunu isteyin: Sabit oran ya da artışa üst sınır.
- **Faizin üstünde ücretler** (Bunu kontrol edin) — Tahsis, yönetim ve sigorta ücretleri kredinin gerçek maliyetini yükseltir. Bunun yerine şunu isteyin: Tek bir rakam olarak toplam kredi maliyeti (yıllık maliyet oranı).
- **Bir şeyiniz teminat gösteriliyor** (Ciddi) — Ödemezseniz teminat verilen taşınmazı ya da eşyayı alabilirler. Bunun yerine şunu isteyin: Tam olarak neyin teminat olduğu ve almadan önce hangi adımların atılacağı.
- **Kredinin tamamını bir anda isteyebiliyorlar** (Ciddi) — Tek bir gecikmiş taksit tüm bakiyeyi muaccel kılabilir. Bunun yerine şunu isteyin: Ödemesiz süre ve önceden bildirim.
- **Günlük ya da haftalık faiz** (Ciddi) — Günlük ya da haftalık oranlar yıllığa çevrildiğinde devasadır — genelde tefecilik işaretidir. Bunun yerine şunu isteyin: Yıllık oranın yazılı olarak verilmesi — sonra bankayla karşılaştırın.
- **Sonda büyük bir ödeme** (Bunu kontrol edin) — Şimdi az ödersiniz, sonra büyük bir tutar kalır. Bunun yerine şunu isteyin: Eşit taksitler ya da son ödeme için net bir plan.
- **Maaşınız, çekiniz ya da kartınız teminat** (Ciddi) — Kredi veren doğrudan maaşınızdan kesebilir ya da çekinizi bozdurabilir — kartınızı tutmak yaygın bir istismardır. Bunun yerine şunu isteyin: Bunların hiçbirinin olmaması; kart ve çekler sizde kalır.

### The law, where confirmed

- EU: AB'de, ayrı ayrı pazarlık edilmemiş tüketici sözleşmelerindeki tek taraflı maddeler haksız sayılabilir ve bağlayıcı olmayabilir.
- EU: AB'de, tüketicinin yasal haklarını ortadan kaldıran maddeler haksız sayılabilir ve bağlayıcı olmayabilir.
- EU: AB'de tüketici sözleşmeleri satıcının yol açtığı ölüm ya da yaralanma sorumluluğunu ortadan kaldıramaz; diğer tek taraflı muafiyetler de haksız sayılabilir.
- EU: AB'de tüketici sözleşmelerindeki açıkça orantısız cezalar haksız sayılabilir.
- EU: AB'de tüketiciler genellikle yaşadıkları ülkede dava açabilir ve yalnızca orada dava edilebilir.
- EU: AB'de uyuşmazlık doğmadan önce yapılan anlaşmalar tüketicinin mahkemeye erişimini ortadan kaldıramaz.
- FR: Fransız kira kanunu kiracıya ceza yükleyen maddeleri yazılmamış sayar.
- FR: Fransa'da kira depozitosu bir ya da iki ay içinde, yalnızca makul kesintilerle iade edilmelidir.
- GB: Birleşik Krallık'ta tüketici sözleşmelerindeki haksız maddeler tüketiciyi bağlamaz (Consumer Rights Act 2015).
- GB: Birleşik Krallık'ta işletmeler sözleşme maddeleriyle tüketicinin yasal haklarını ortadan kaldıramaz.
- GB: Birleşik Krallık'ta işletmeler ihmalden doğan ölüm ya da yaralanma sorumluluğunu ortadan kaldıramaz.
- GB: Birleşik Krallık'ta işverenler ücretten yalnızca kanunun, sözleşmenin ya da yazılı onayınızın izin verdiği kesintileri yapabilir.
- US-CA: Kaliforniya'da çalışanlarla yapılan rekabet yasağı anlaşmaları geçersizdir.
- US: Rekabet yasağı kuralları eyalete göre değişir — Kaliforniya bunları çalışanlar için geçersiz sayar, birçok eyalet sınırlar.
- PH: Filipinler'de işverenler İş Kanunu'nun izin verdiğinin ötesinde ücret tutamaz ya da kesinti yapamaz.
- PH: Filipinler'de bir işçinin pasaportuna el koymak ya da onu tutmak insan ticareti suçudur.
- PH: Filipinler'de ev işçilerinden işe alım ücreti alınması yasaktır (Kasambahay yasası).
- PH: Kira Denetim Kanunu uyarınca depozito, kira bitiminde ödenmemiş kira ve hasar kesilerek iade edilmelidir.
- ALL: Bir işçinin pasaportunu tutmak, Uluslararası Çalışma Örgütü'nün zorla çalıştırma göstergelerinden biridir.

## İmzalamadan önce sorun

- Bir kopyasını eve götürüp imzalamadan önce okuyabilir miyim?
- Erken çıkmak istersem tam olarak ne olur ve bana kaça mal olur?
- Bana söz verdiğiniz her şey burada yazılı mı?
- Kiraya neler dahil ve her ay ayrıca ne ödüyorum?
- Depozitomu nasıl ve ne zaman geri alacağım?
- Kaç saat çalışacağım ve fazla mesai nasıl ödeniyor?
- Feshi her iki taraf da ne kadar önceden bildirmek zorunda?
- Nasıl iptal ederim ve ne zaman yenileniyor?
- Süre içinde fiyat değişebilir mi?
- Tam olarak ne zaman ödeme alacağım ve geç kalırsa ne olur?
- Fiyata kaç revizyon dahil?
- Tüm ücretlerle birlikte toplam ne kadar geri ödeyeceğim, tek bir rakam olarak?
- Geç ödersem ya da erken kapatırsam ne olur?

## Bu denetleyicinin göremedikleri

- Eksik korumalar — sözleşmede olması gerekip de olmayanlar.
- Rakamların sizin durumunuz için makul olup olmadığı.
- Alışılmadık ifadelerle ya da başka bir dilde yazılmış maddeler.
- Büyük işlerde — ev, işletme, kredi — imzalamadan önce bir avukata okutun.

## Dil

- [English](https://allproblemssolved.aplusz.app/en/contract-red-flags/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/en/contract-red-flags/index.md)
- [العربية](https://allproblemssolved.aplusz.app/ar/contract-red-flags/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/ar/contract-red-flags/index.md)
- [Deutsch](https://allproblemssolved.aplusz.app/de/contract-red-flags/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/de/contract-red-flags/index.md)
- [Español](https://allproblemssolved.aplusz.app/es/contract-red-flags/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/es/contract-red-flags/index.md)
- [Français](https://allproblemssolved.aplusz.app/fr/contract-red-flags/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/fr/contract-red-flags/index.md)
- [हिन्दी](https://allproblemssolved.aplusz.app/hi/contract-red-flags/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/hi/contract-red-flags/index.md)
- [Bahasa Indonesia](https://allproblemssolved.aplusz.app/id/contract-red-flags/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/id/contract-red-flags/index.md)
- [日本語](https://allproblemssolved.aplusz.app/ja/contract-red-flags/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/ja/contract-red-flags/index.md)
- [한국어](https://allproblemssolved.aplusz.app/ko/contract-red-flags/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/ko/contract-red-flags/index.md)
- [Português](https://allproblemssolved.aplusz.app/pt-BR/contract-red-flags/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/pt-BR/contract-red-flags/index.md)
- [Русский](https://allproblemssolved.aplusz.app/ru/contract-red-flags/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/ru/contract-red-flags/index.md)
- [Türkçe](https://allproblemssolved.aplusz.app/tr/contract-red-flags/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/tr/contract-red-flags/index.md)
- [Tiếng Việt](https://allproblemssolved.aplusz.app/vi/contract-red-flags/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/vi/contract-red-flags/index.md)