# Có người qua đời — làm gì trước tiên?

> Từng bước sau khi có người mất, theo đúng thứ tự, cho nước bạn đang ở.

URL: https://allproblemssolved.aplusz.app/vi/someone-died-what-to-do/  
Language: Tiếng Việt (vi)

## The problem

Every family faces it, at the worst moment, with a sequence of legal steps that differs by country and punishes delay.

Who it hits: Every family, once per member.

### The shapes it takes

- Death at home, in hospital, abroad
- Who to call first and the death certificate
- Registration and deadlines
- Funeral, burial, cremation, repatriation
- Estate, bank accounts, subscriptions, debts
- Pensions, insurance and benefits to claim

### What this page gives you

The full sequence for your country, in order, with nothing missed.

## Chuyện xảy ra ở đâu và thế nào?

Xin chia buồn. Hãy làm từng bước một — danh sách đã được sắp theo thứ tự và bạn có thể quay lại bất cứ lúc nào.

Những gì bạn chọn không đi đâu cả. Các dấu tích chỉ nằm trên thiết bị này.

## Vài giờ đầu

- Nhờ bác sĩ (hay dịch vụ cấp cứu) xác nhận việc qua đời. Bạn sẽ nhận giấy chứng nhận y tế — mọi việc sau này dựa trên nó.
- Báo cho người thân gần. Nhờ một người giúp bạn gọi điện.
- Chọn một dịch vụ tang lễ. Họ sẽ lo phần thi hài và làm hộ bạn phần lớn giấy tờ.
- Tìm di chúc hay ý nguyện tang lễ đã ghi lại — trong giấy tờ, ở công chứng viên hay luật sư.

## Vài ngày đầu

- Đăng ký khai tử và lấy giấy chứng tử. (Hạn)
- Đặt nhiều bản sao chính thức (5 tới 10) — ngân hàng, công ty bảo hiểm và cơ quan nhà nước mỗi bên cần một bản.
- Thu xếp tang lễ hay hoả táng với dịch vụ tang lễ, và báo cho họ hàng bè bạn.
- Bảo đảm an toàn cho nhà, xe và đồ giá trị. Lo cho thú cưng và cây cối.
- Báo cho chủ lao động nếu người đó còn đi làm — có thể còn lương hay trợ cấp.

## Vài tuần đầu

- Báo cho các ngân hàng: tài khoản sẽ bị phong toả, tài khoản chung có thể vẫn chạy.
- Báo cho cơ quan lương hưu và an sinh xã hội — khoản trả sau ngày mất thường phải hoàn lại.
- Liên hệ công ty bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm tang lễ — hồ sơ cần giấy chứng tử.
- Báo cho chủ nhà hay ngân hàng cho vay mua nhà, và các công ty điện, gas, nước, internet.
- Huỷ hay chuyển tên điện thoại, các gói đăng ký và thẻ hội viên.
- Xử lý email và tài khoản mạng xã hội: phần lớn cho phép người thân đóng hay chuyển thành trang tưởng niệm.
- Chuyển tiếp thư từ và huỷ hộ chiếu, bằng lái và chứng minh thư.

## Vài tháng đầu

- Lo phần di sản: lập danh sách những gì người đó có và nợ. Công chứng viên hay luật sư giúp việc này, và ở một số nước là bắt buộc.
- Nợ thường được trả từ di sản — người thân không phải trả bằng tài sản riêng, trừ khi họ cùng ký hay đứng ra bảo lãnh.
- Nộp tờ khai thuế cuối cùng và thuế thừa kế. (Hạn)
- Chia phần còn lại theo di chúc hay theo luật — chỉ sau khi đã trả nợ và thuế.

### Ở nhà, đã lường trước (bệnh, tuổi già)

- Gọi bác sĩ của người đó hay dịch vụ trực để xác nhận việc qua đời. Không chắc người đó đã mất? Hãy gọi số cấp cứu ngay.

### Ở bệnh viện hay viện dưỡng lão

- Nhân viên y tế xác nhận việc qua đời và giao giấy chứng nhận y tế cùng đồ dùng cá nhân. Hãy hỏi ngay tại đó bước tiếp theo.

### Đột ngột, bất ngờ hay do tai nạn

- Gọi số cấp cứu. Đừng di chuyển gì cho tới khi công an hay dịch vụ cấp cứu cho phép.
- Cơ quan giám định hay viện kiểm sát có thể vào cuộc để xác định nguyên nhân — tang lễ chỉ tiến hành sau khi thi hài được bàn giao.

### Xa nhà

- Liên hệ đại sứ quán hay lãnh sự quán nước của người đó — họ giúp về giấy tờ, liên lạc và đưa thi hài về.
- Gọi công ty bảo hiểm du lịch của người đó trước: nhiều hợp đồng chi trả việc đưa thi hài về, nhưng chỉ khi bạn báo trước khi thu xếp gì.
- Chọn một dịch vụ tang lễ địa phương làm được thủ tục đưa thi hài ra nước ngoài — hoặc hoả táng tại chỗ, đơn giản và rẻ hơn.
- Dịch hay xin apostille cho giấy chứng tử địa phương để dùng ở quê nhà, và đăng ký khai tử ở đó nữa.

## Danh sách đầy đủ theo quốc gia

### FR

- Vài ngày đầu: Khai tử tại toà thị chính (mairie) trong 24 giờ — thường bệnh viện hay dịch vụ tang lễ làm việc này.
- Vài ngày đầu: Tang lễ hay hoả táng phải diễn ra trong khoảng 24 giờ tới 14 ngày dương lịch sau khi mất.
- Vài tháng đầu: Người thừa kế nộp tờ khai di sản trong 6 tháng — 12 tháng nếu người đó mất ở nước ngoài. Bắt buộc có công chứng viên nếu có bất động sản. (Trễ có thể tốn tiền)
- Official: https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/F16507

### DE

- Vài ngày đầu: Khai tử tại Standesamt chậm nhất vào ngày làm việc thứ ba — thường dịch vụ tang lễ làm.
- Vài tuần đầu: Nếu nợ có thể vượt di sản, người thừa kế được từ chối nhận — trong 6 tuần kể từ khi biết (6 tháng nếu người mất sống ở nước ngoài).

### GB

- Vài ngày đầu: Đăng ký khai tử trong 5 ngày ở Anh và xứ Wales (8 ngày ở Scotland).
- Vài ngày đầu: Dùng Tell Us Once khi đăng ký: nó báo cho phần lớn cơ quan nhà nước cùng lúc.
- Vài tháng đầu: Thuế thừa kế đến hạn vào cuối tháng thứ sáu sau khi mất; sau đó bị tính lãi. (Trễ có thể tốn tiền)
- Official: https://www.gov.uk/after-a-death

### US

- Vài ngày đầu: Dịch vụ tang lễ đăng ký giấy chứng tử với bang; bản sao chính thức lấy từ họ hay từ hạt.
- Vài tuần đầu: Báo cho Social Security (thường dịch vụ tang lễ làm). Khoản trả của tháng người đó mất phải hoàn lại.
- Vài tháng đầu: Quy định về di sản tuỳ từng bang. Tờ khai thuế di sản liên bang, nếu cần, nộp 9 tháng sau khi mất. (Trễ có thể tốn tiền)
- Official: https://www.ssa.gov

### CA

- Vài tuần đầu: Báo cho Service Canada và cơ quan thuế Canada; hỏi về trợ cấp tử tuất của CPP.
- Vài tháng đầu: Tờ khai cuối cùng đến hạn ngày 30/4 năm sau — hoặc 6 tháng sau khi mất nếu người đó mất vào tháng 11 hay 12. (Trễ có thể tốn tiền)
- Official: https://www.canada.ca

### AU

- Vài tuần đầu: Dùng Australian Death Notification Service để báo cho nhiều ngân hàng, công ty và nhà cung cấp cùng lúc, và báo cho Services Australia.
- Official: https://www.deathnotification.gov.au

### PH

- Vài giờ đầu: Báo cho cán bộ y tế thành phố trong 48 giờ nếu không có bác sĩ chứng kiến.
- Vài giờ đầu: Thi hài chưa ướp phải được chôn trong 48 giờ — nên việc ướp xác thường là cuộc gọi đầu tiên.
- Vài ngày đầu: Đăng ký khai tử với cơ quan hộ tịch địa phương trong 30 ngày; giấy phép chôn cất hay hoả táng được cấp sau đó.
- Vài tuần đầu: Báo cho SSS hay GSIS, PhilHealth và Pag-IBIG — có thể có trợ cấp tử tuất và trợ cấp tang lễ.
- Vài tuần đầu: Tài khoản ngân hàng bị phong toả ngay khi được báo. Người thừa kế được rút trong vòng một năm với mức khấu trừ thuế thừa kế 6%.
- Vài tháng đầu: Nộp tờ khai thuế thừa kế và trả 6% trong 1 năm sau khi mất để tránh bị phạt. (Trễ có thể tốn tiền)
- Official: https://psa.gov.ph
- Official: https://www.bir.gov.ph

## Hãy chăm sóc chính mình nữa

- Bạn không phải làm tất cả cùng lúc và một mình. Hãy nhờ ai đó lo các cuộc gọi và giấy tờ.
- Nỗi đau thường ập tới sau vài ngày hay vài tuần. Nói chuyện với một người bạn, bác sĩ của bạn hay chuyên viên tư vấn tang chế đều giúp ích.

## Ngôn ngữ

- [English](https://allproblemssolved.aplusz.app/en/someone-died-what-to-do/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/en/someone-died-what-to-do/index.md)
- [العربية](https://allproblemssolved.aplusz.app/ar/someone-died-what-to-do/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/ar/someone-died-what-to-do/index.md)
- [Deutsch](https://allproblemssolved.aplusz.app/de/someone-died-what-to-do/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/de/someone-died-what-to-do/index.md)
- [Español](https://allproblemssolved.aplusz.app/es/someone-died-what-to-do/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/es/someone-died-what-to-do/index.md)
- [Français](https://allproblemssolved.aplusz.app/fr/someone-died-what-to-do/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/fr/someone-died-what-to-do/index.md)
- [हिन्दी](https://allproblemssolved.aplusz.app/hi/someone-died-what-to-do/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/hi/someone-died-what-to-do/index.md)
- [Bahasa Indonesia](https://allproblemssolved.aplusz.app/id/someone-died-what-to-do/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/id/someone-died-what-to-do/index.md)
- [日本語](https://allproblemssolved.aplusz.app/ja/someone-died-what-to-do/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/ja/someone-died-what-to-do/index.md)
- [한국어](https://allproblemssolved.aplusz.app/ko/someone-died-what-to-do/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/ko/someone-died-what-to-do/index.md)
- [Português](https://allproblemssolved.aplusz.app/pt-BR/someone-died-what-to-do/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/pt-BR/someone-died-what-to-do/index.md)
- [Русский](https://allproblemssolved.aplusz.app/ru/someone-died-what-to-do/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/ru/someone-died-what-to-do/index.md)
- [Türkçe](https://allproblemssolved.aplusz.app/tr/someone-died-what-to-do/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/tr/someone-died-what-to-do/index.md)
- [Tiếng Việt](https://allproblemssolved.aplusz.app/vi/someone-died-what-to-do/) · [Markdown](https://allproblemssolved.aplusz.app/vi/someone-died-what-to-do/index.md)